BLOK - forma wydawnicza znaczków pocztowych zawierająca nie więcej jak 8 znaczków, w tym co najwyżej cztery znaczki jednego rodzaju, obramowanych - co najmniej z dwóch stron - marginesem opatrzonym napisem, rysunkiem, obrazem, znakiem graficznym stosownym do okazji (okoliczności) wydania.
Ze względu na nie zakończoną dyskusję w polskich kręgach filatelistycznych nt. "definicji bloku", definicja przyjęta w Podręczniku odbiega od definicji bloku zawartej w Encyklopedii Filatelistyki. Sprecyzowanie czy dane wydawnictwo jest albo nie: blokiem, arkusikiem, arkuszem, nastąpiło w sposób przedstawiony na schemacie.
2.01.2006 r.
| | |
BRAKUJĄCE PUNKTY - (ang. missing dots) - wada występująca w drukowaniu wklęsłym. Wada ta wynika z braku kontaktu powierzchni podłoża drukowanego z farbą znajdującą się w kałamarzykach formy drukowanej, wskutek czego farba nie jest całkowicie przenoszona na podłoże drukowe i w tym miejscu nie zostają wydrukowane punkty rastowe. Ma to wpływ na odcień i intensywność barwy druku. Na występowanie "brakujących punktów" mają wpływ przede wszystkim:
- odchylenia gramatury papieru; "brakujące punkty" występują przede wszystkim w miejscach (zwanych kraterkami), gdzie gramatura papieru jest niska,
- niewłaściwe funkcjonowanie elektrostatycznego wspomagania druku ESA (Electrostatic Printing Assist).
(Opracowano na podstawie: E. Martorana, H. Ziegler, F.W.A. Campo, H.- H. Juhe, "Przyczyny występowania (brakujących punktów) w drukowaniu wklęsłym". Przegląd papierniczy, grudzień 2006, str. 722-8)
| 
16.11.2009 r.
|
| CZWOROBLOK (czwórka) - cztery nierozerwane znaczki pocztowe o jednakowym rysunku. Nie należy mylić z nierozerwanym pionowym, albo poziomym paskiem czterech znaczków.
| 
16.01.2006 r.
| |
DATOWNIK- określony normą zakładową stempel pocztowy z nazwą urzędu pocztowego, kalendarzem datownika i cechą identyfikacyjną datownika. Użyty jako kasownik znaczków lub całostek pocztowych, poświadcza umowę zawartą pomiędzy klientem i pocztą na opłacone usługi pocztowe. Uwierzytelnia czas i miejsce nadania, przeładunku lub odbioru przesyłki. Stanowi indywidualne wyposażenie urzędnika pocztowego.
Rozróżniamy datownik urzędu pocztowego (il.1), ambulansu (il.2), maszyny frankującej (il. 3) oraz datownik okolicznościowy (w tym, datownik okolicznościowy pierwszego dnia obiegu).
| 
2.01.2006 r.
| |
| DRUK FAZOWY - kolejne formy poszczególnych wyciągów barwnych wydrukowane na podłożu.
| 
02.04.2006 r.
| |
| EGUTER - lekki cylinder obciągnięty sitem (il. 1), umieszczony w końcowej części sita maszyny papierniczej z sitem płaskim (il. 2), służący do wyrównywania powierzchni papieru, a także do wytłaczania w wilgotnej masie papieru znaku wodnego. W celu uzyskania znaku wodnego na sito egutera nalutowuje się wzory (il. 3), które wyciskają z odpowiednich miejsc formowanej wstęgi papieru pewną ilość włókien. Działanie ustawionych za eguterem skrzynek ssących uniemożliwia ponowne wyrównanie zagęszczenia włókien. Zatem, w miejscach wyciśniętych przez wzory uzyskuje się warstwę włóknistą cieńszą, a więc bardziej przejrzystą aniżeli pozostałe części powierzchni papieru.
| 
15.03.2006 r.
| |
| FORMAT ZNACZKA - wielkość, kształt znaczka (trójkątny, prostokątny, kwadratowy, itp.). Niewłaściwe określenie szerokości i wysokości pola znaczka.
| 
16.01.2006 r.
| |
| LISTWA OCHRONNA - element drukujący o różnej szerokości, wykonany bezpośrednio w formie drukowej lub z linii ze składu drukarskiego, którego celem jest zabezpieczenie brzegów formy przed szybkim zużyciem. Ułożenie listwy jest z reguły (chociaż nie zawsze) prostopadłe do kierunku drukowania. Stosowana w technice typograficznej, zazwyczaj w produkcji dużych nakładów.
| 
3.05.2009 r.
| |
| LISTWA ZGARNIAJĄCO-ROZPROWADZAJĄCA - dodatkowy element kreskowy drukujący w postaci paska, umieszczony w formie typograficznej (kliszy chemigraficznej, sterotypie, galwanostereotypie itp.) mający za zadanie równomierne rozprowadzenie farby po powierzchni formy drukowej, zabezpieczający doprowadzenie odpowiedniej ilości farby do prawidłowego wydrukowania wizerunku każdego znaczka znajdującego się na formie.
| 
3.05.2009 r.
| |
| MIMOWOLNY ZNAK WODNY - znak wodny, którego powstania w procesie technologicznym nie zakładał zarówno producent, zamawiający papier, wydawca znaczka, jak i projektant znaczka.
Na ilustracji - odwzorowanie zw IV.1 oraz znak wodny "trąbka", na którym widać znak mimowolny IV.I "siatka egutera".
| 
3.05.2009 r.
| |
| PAPIER NIUANSOWANY - papier, w którym w trakcie jego produkcji dodano do masy papierniczej niebieskiego pigmentu lub barwnika (ultramaryny). Taki technologiczny zabieg ma na celu poprawę wizualnego efektu bieli papieru przez maskowanie żółtego odcienia. W UV papier ten nie świeci, w odróżnieniu od papierów z dodatkiem luminoforów.
| Wiele znaczków, zwłaszcza z lat sześćdziesiątych, np. zn. 1333, 1008÷1037, 1132-37, ect.
| 04.01.2008 r.
|
| PRZEDRUK - cyfry, znaki graficzne albo cyfry i znaki graficzne nadrukowane maszynowo bądź ręcznie na znaczku celem zmiany wartości nominalnej znaczka.
| 
15.03.2006 r.
| |
| WYCINEK - fragment całości pocztowej zawierający skasowany znaczek
| 
2.01.2006 r.
| |
| ZNACZEK PERSONALIZOWANY - element znaczka pocztowego w postaci winiety z pustym polem przeznaczonym na wdrukowywanie napisów i rysunków, połączony ze znaczkiem pocztowym perforacją jednakową dla znaczka pocztowego i personalizowanego; może występować w ośmiu formatach.
| 
04.10.2006 r.
| |
| ZNAK AUTOTRONOWY - znak graficzny na marginesie arkusza drukowego, w formie kreski lub klina, uruchamiający czytnik elektroniczny autotronu. Urządzenie to służy do samoczynnego sterowania mechanizmami centrującymi, np. pasowania barw, perforatora.
| 
31.01.2006 r.
| |
| ZNAKI INFORMACYJNE - umieszczane na marginesach arkusza drukowego znaki formalno-informacyjne związane z procesem drukowania. Zaliczamy do nich znaki: drukarza (1.), drukarni(2.), daty zamówienia lub daty drukowania (6.), numery: zamówienia (3.), nakładu (5.), arkusza (4.); itp.
| 
02.04.2006 r.
| |
|
